(Muziek)
Vraag: Je bent naar de Maartenskliniek gegaan. Hoe oud was je toen?
Antwoord: Toen was ik vier… Vijf jaar oud.
Vraag: Hoe kwam het, dat je naar de Maartenskliniek toe moest?
Antwoord: Nou… 'Mocht'… Mijn pleegmoeder,
die had stad en land afgezocht...
En ze kwam bij de St. Maartenskliniek uit.
Vraag: Waarom zat je bij je pleegmoeder?
Antwoord: Omdat mijn eigen moeder… die had kanker…
…en toen zat ik in de buik…
...en door de bestraling
en de narcoses…
…ben ik zo geworden.
Mijn moeder stierf in augustus, na mijn geboorte.
Vraag: En toen heeft je pleegmoeder de zorg overgenomen?
Antwoord: Mijn moeder is blijven leven, totdat zij mij had ondergebracht.
Kun je nagaan hoe sterk het gevoel van een moeder is.
Ze wou per se dat ik ondergebracht werd bij een pleeggezin.
(Muziek)
Mijn pleegmoeder, die kwam elke week, dan was zij er.
Soms twee keer in de week.
Soms drie keer in de week.
En vanuit Utrecht…
Het was haar zus.
Dus...
En die familieband is altijd blijven bestaan.
Zij was samen met Eduarda...
de belangrijkste mens toen.
Dat waren de belangrijkste mensen… …en mijn pleegzussen...
Mijn pleegbroer…
Vraag: Wat hebben zij jou meegegeven in die tijd?
Antwoord: Vertrouwen. Reactie: Vertrouwen...
Vooral vertrouwen in jezelf.
Vraag: Eigenlijk is de kiem van jouw latere bestaan daar gelegd,
in die eerste 12 jaar?
Antwoord: Nu vertrouw ik helemaal op mijzelf.
Ik laat mij niet omlullen...
En als iets niet gaat,
oké…
Vraag: Op een gegeven moment ging je weg bij de Maartenskliniek.
Waarom ben je daar weggegaan?
Antwoord: Mijn vader kon het niet meer betalen.
Reactie: Oké...
Vraag: Hoe was dat voor jou?
Antwoord: Dat was heel pijnlijk.
Want in de Maartenskliniek kon ik mijn mulo halen.
Kon ik verder studeren.
Maar hier, op de Mytylschool,
...kwam ik...
…wilde ik niets meer…
Vraag: Je werd 12.
Toen ben je bij de Maartenskliniek weggegaan...
Je hebt afscheid moeten nemen van zuster Eduarda.
En toen ben je weer naar huis gegaan?
Antwoord: Toen ben ik voor het eerst naar huis gegaan.
Mijn vader was hertrouwd.
Want hij had beloofd,
op het sterfbed,
om het gezin coûte que coûte bij elkaar te houden.
Maar hij kon het niet.
Hij kon het dus niet betalen.
Vraag: En hij had het beloofd aan je moeder?
Antwoord: Ja.
Hij had beloofd aan mijn moeder om het gezin bij elkaar te houden,
maar hij had een verkeerd beeld voor zich.
Bij elkaar houden? Kom maar naar Utrecht.
Vraag: Dus je bent weer bij je vader gaan wonen...
en bij je stiefmoeder eigenlijk.
En toen ben je naar de Mytylschool gegaan?
Antwoord: Ja. Maar ik kreeg het voor elkaar om terug te gaan.
Vraag: Naar de Maartenskliniek?
Antwoord: Om geopereerd te worden aan mijn adectoren.
Dat was zo… thuiskomen…
Vraag: Bijna was je blij om geopereerd te worden?
Antwoord: Ja.
Ja.
Vraag: Miste je je vrienden toen, ook?
Antwoord: Ja, heel erg.
Vraag: Voelde je je alleen thuis?
Antwoord: Ik voelde me zooo alleen...
En ik was de trap op- en afgeslagen,
omdat mijn vader zei...
"Je moet gewoon doorgaan."
Maar ik was zo eigenwijs,
dat ie me...
dat ie me trap op- en afgeslagen heeft.
Maar wel goed geweest.
(Muziek)
Vraag: Was de school op hetzelfde terrein?
Antwoord: Ja.
Het was 100 meter van de barakken.
En daar was ook...
Daar was een...
...een weg.
Met aan beide kanten leuningen.
Zodat ik kon lopen.
Vraag: Wat kun je je nog herinneren van de school zelf?
Antwoord: Op die school heb ik zoveel beleefd.
Vraag: Kun je daar iets over vertellen?
Antwoord: Ja.
Op een zeker moment viel ik...
met mijn kop, met mijn hoofd...
...op een kast.
En bloeden… bloeden…
En Eduarda was mee.
Die heeft mij naar de kliniek gebracht.
En daar hebben ze mij gehecht.
En die kliniek was ook 50 meter van de barakken af.
In Nijmegen kon ik makkelijk de mulo halen.
En toen ik hier kwam,
op de Mytylschool,
toen hebben zij mij één klas teruggezet.
Vraag: Dat was toen je de Maartenskliniek al verlaten had?
Antwoord: Ja.
Vraag: In die periode ging je ook naar de Mytylschool?
Antwoord: Ja.
Vraag: Met hoeveel kinderen zat je daar?
Antwoord: Dat was een klas van 15 of 16...
Maar de hele mulo zat in één klas.
En ik werd achterin gezet.
Vraag: Waarom?
Antwoord: Ik had eigenlijk voorin moeten zitten,
vanwege mijn spraak.
Maar hij zette mij achterin...
Zodat ik er niets kon doen.
Vraag: Dat ze geen last van je hadden?
Antwoord: Ja.
Vraag: En heb je die mulo afgemaakt?
Antwoord: Nee.
Want ik spijbelde.
Vraag: Je spijbelde?! Waarom?
Antwoord: Omdat ik het niet zag zitten.
Vraag: Je zag het gewoon niet zitten.
Antwoord: Ik ging liever de kroeg in.
Vraag: Je ging in Utrecht de kroeg in?
Antwoord: Ja.
Vraag: Hoe oud was je toen?
Antwoord: Toen was ik 15, 16…
De psycholoog van de Mytylschool ging mij testen.
Wat zullen we doen?
Dan zei ik: "Middenstand. "
En dat was meteen goed.
Vraag: Toen ben je weggegaan en middenstand gaan doen?
Antwoord: Ja, in dezelfde klas.
Vraag: Dus je hebt middenstand op de Mytylschool school gedaan?
Antwoord: Ja.
Vraag: En die heb je gehaald?
Antwoord: Na de Mytylschool heb ik hem gehaald.
Vraag: Maar wat deed je daarna dan?
Antwoord: Ik ging alleen naar school voor fysiotherapie.
Spraakles en…
…en zwemmen.
Verder moest ik liggen…
...op een brancard.
En om 15:00 uur werd ik wakker...
… en ging ik weg.
Vraag: Ging je dan naar huis?
Antwoord: Nee, naar de kroeg!
(Muziek)
Vraag: De Maartenskliniek was een katholieke instelling.
Wat kun je je nog herinneren van de religie?
Antwoord: De kapel was…
… 100 meter... De school was rechts...
De kapel was links…
100 meter.
Dus lopen, lopen, lopen…
En ik liep achter de hoofdnon…
…en ik werd aangereden door een wagen…
En het enige wat ik kon grijpen
...was de kap...
Dus… Een hele kale kop.
De hoofdnon.
Er was een zeskantig gebouw...
...met in het midden...
het altaar.
En daaromheen… de banken.
Vraag: En daar moesten jullie altijd zitten?
Antwoord: Ja.
Ja.
Vraag: En ging je toen braaf?
Antwoord: Ik moest wel.
En ik wou eigenlijk niet.
Maar ik moest.
Ik denk toch wel elke zondag.
Soms ook door de week.
Vraag: Gingen ze in die tijd ook naar Kevelaar?
Of naar Lourdes?
Antwoord: Ja, naar Kevelaar.
Om daar de Heilige Maagd te aanbidden.
En dat vond ik eigenlijk religie.
We gingen met een bus...
naar Kevelaar.
Dat was één dag.
Eén dag bidden.
Ik vond het niet zo leuk.
Vraag: En 's avonds met de zusters weer terug?
Antwoord: Ja.
Vraag: Religie, was dat voor jou belangrijk?
Godsdienst?
Antwoord: Nee.
Want ik wist…
…al eerder dat er meer was tussen hemel en aarde.
Omdat ik in de buik van mijn moeder,
al retourvluchten heb gemaakt.
In die tunnel.
(Muziek)
Vraag: Je bent naar de Maartenskliniek gegaan.
Wat kun je je daar nog van herinneren?
Antwoord: Het eerste wat ik me nog kan herinneren,
is dat ik op een…
...kinderafdeling lag…
...vol krijsende babies.
En er was één zuster,
die zag dat het niet goed was.
Want ik heb lopen krijsen.
Want toen kon ik nog niet praten.
Ik heb lopen krijsen en…
Eén zuster, die begreep mij.
Die is ook steeds…
Al die tijd dat ik er zat...
...heeft ze mij zo goed verzorgd.
Zij was als een moeder voor mij.
Vraag: Hoe zag jouw dag eruit, beginnend bij de morgen?
Antwoord: Om 6:30 uur werden we wakker gemaakt.
Dan moesten we eruit.
Dan was het tandenpoetsen…
Om 7:30 uur eten, ontbijten.
Om 9:00 uur naar school…
…tot 12:00 uur.
Om 12:00 uur middageten.
Om 14:00 uur naar school.
16:00 uit school.
Om 19:00 naar bed.
Vraag: Had je tussendoor nog therapie?
Antwoord: Ja.
Logopedie, want ik kon niet praten.
Dat heb ik daar geleerd.
Fysiotherapie…
...zwemmen had ik niet, nee.
Vraag: Hoe woonden jullie daar met elkaar?
Antwoord: We woonden in barakken.
In houten barakken.
De rechterkant was voor de jongens.
De linkerkant was voor de meisjes.
Vraag: Daar sliepen jullie ook?
Antwoord: Ja.
Later ook… in de...
… in de... Heilig Landstichting.
Diezelfde non…
...reed de bus…
en ze bracht me naar bed.
Vraag: Weet je nog hoe die zuster heette?
Antwoord: Zuster Eduarda.
Vraag: Zij heeft al die tijd...
de echte zorg over jou op zich genomen?
Antwoord: Ja. Al die tijd.
Vraag: Wat deed je in de groep, met elkaar?
Antwoord: Spelletjes spelen.
Vraag: Hoe was om samen met allerlei andere kinderen...
met een handicap samen te leven?
Antwoord: Leuk!
(Muziek)
Bij vraag: Had je ook vrije tijd op de Maartenskliniek?
Antwoord: Heel weinig.
Van 16:00-18:00, ja.
Maar dat was zo weinig.
Ik ging in de speeltuin.
Met Kobus, de aap, spelen.
Later ging ik ook alleen het bos in.
Met de rolstoel.
Vraag: Dan ging je alleen het bos in?
Antwoord: Ja.
(Muziek)
Vraag: Dus in die periode,
werden jullie wel opgevoed om de samenleving in te gaan?
Antwoord: Ja.
Vraag: Hoe deden ze dat?
Antwoord: Door gewoon…
Je moest gewoon doen…
Niet denken, maar doen.
Vraag: Waren zij daar streng in?
Antwoord: Nee.
Ze leidden je...
Ze leidden je met zachte hand.
Met zachte hand. Ze waren niet streng.
Maar zij... je werd geleid.
Je werd eigenlijk begeleid.
Vraag: Dus je werd begeleid naar zelfstandigheid?
Antwoord: Ja.
Vraag: Maar hoe deden ze dat dan?
Antwoord: Je mocht kippen slachten.
Gewoon met een hakbijl.
Vraag: Je moest alle handelingen doen,
die je normaal ook doet?
Zoals typen, met een hakbijl werken… schaven…
Antwoord: Ja.
En gewoon spelen.
En wat je niet kon…
...oké, doe het maar over.
Vraag: Maar ze waren ook streng, zo van,
als je het niet goed doet, overdoen?
Antwoord: Ja, maar... je mocht het.
Vraag: Je voelde het niet als dwang?
Antwoord: Nee.
Je mocht.
Midden in de gymzaal,
lieten zij mij staan.
Ze zeiden: "Loop maar, loop maar!"
Terwijl ik nooit gelopen had.
En… natuurlijk viel ik.
Maar ze raapten mij op.
Ze zeiden: "Nu verder…"
Vraag: Het was eigenlijk wel een harde leerschool?
Antwoord: Ja. Keihard. Maar zo fijn.
Zo ontzettend fijne sfeer.
Vraag: Eigenlijk kijk je wel met veel plezier daarop terug?
Antwoord: Met veel plezier, met ontzettend veel plezier.
(Muziek)
Vraag: Als 15-jarige jongen zat je al in de kroeg…
Antwoord: Ja, dat was moeilijk.
Vandaar dat mijn vader mij...
...de trap op en af sloeg.
Op 15-jarige leeftijd ben ik ook manager geworden…
…van een popgroep.
Daar deed ik zaken voor.
Vraag: Wat was dat voor popgroep?
Antwoord: The Rhythms.
(Muziek)
Vraag: Je ging de zaken doen voor een popgroep,
in Utrecht...
Antwoord: In Utrecht. En op school sliep ik.
Vraag: Op school sliep je, omdat je zo laat naar bed ging?
Antwoord: Ja.
Vraag: Op je 15e was je al een echte kroegmaat?
Je bent toen begonnen met…
…met een eigen winkel?
Hoe oud was je toen?
Ik was… 20.
Mijn vader wou mij in de sigarenhandel hebben.
Zei ik: "Ik blow nu al...
…dus als je me daarin duwt,
...ben ik zo de grootste dealer van Utrecht.
Dat wil ik niet. "
Ja, wat dan?
Ik zei: "Licht!"
Vraag: Licht?
Maar je bent toen geen lampenwinkel begonnen?
Antwoord: Nee. Het moeilijkste van het moeilijkste heb ik gedaan.
Om zelf licht te maken.
Ja, daar heb ik nog zoveel plezier in.
Vraag: Ben je in deze winkel begonnen, eigenlijk?
Antwoord: Niet hier.
Maar in de Schalkwijkstraat.
Daar had mijn pleegvader een pandje over.
Dat heeft hij me aangeboden.
Voor niets.
Met een tuin erbij.
Schitterend!
Het was vlak bij het water.
Dus mooier kon je het niet hebben.
Vraag: Je hebt de Domtoren nagemaakt in kaars.
Antwoord: Ja.
Vraag: Maar Ruud, ik zie jou niet zomaar kaarsen maken, eerlijk gezegd.
Antwoord: Ik maakte vroeger kaarsen.
Ik dompelde.
Ik goot ze.
Maar nu maak ik ze niet meer.
Weet je wat het leuke is?
Dat de Domtoren…
...de Maartenstoren heet.
Vraag: De Sint Maartenstoren??
Antwoord: Die heet de Sint Maartenstoren.
Dus Sint Maartenskliniek...
En de Sint Maartenstoren.
Reactie: Heel bijzonder, ja.
(Kerkklok)
(Muziek)
Ik red het!
Ik kan het!
(Muziek)
(Gregoriaans gezang)
Vraag: Je gaat gewoon klimmen. Maar ga je dat met handen en voeten doen?
Ga je op je knieën... of?
Antwoord: Dat weet ik nog niet.
(STAPPEN)
(Muziek)
(Gesteun)
(Muziek)
(Triomfmuziek)
Vraag: Deze winkel,
die heeft ook gemaakt, dat je een heel beroemd persoon bent geworden.
In Utrecht.
Antwoord: Nou, en in Nederland.
En buiten Nederland.
Want mijn torentjes,
gaan overal naartoe.
Zij staan in het Vaticaan…
In het Witte Huis en in het Kremlin.
Ook koningin Juliana...
Die liet ik ook de doos zelf inpakken.
Vraag: Dus koningin Juliana heeft zelf hier de kaarsen ingepakt?
Antwoord: Ja.
Mooi is dat, hè?
De Dalai Lama is ook geweest.
En ik was zo stoned als een garnaal, toen.
Dus ik had hem niet in de gaten.
Dat het de Dalai Lama was.
Ik: "Kan ik u helpen?"
"Nee, ik kom u licht brengen."
Hij is weer gegaan.
En dat was zo mooi!
Zo apart was dat.
Vraag: Waar komt dat succes bij jou vandaan?
Ook in goede en slechte tijden?
Antwoord: Gewoon doen.
Niet nadenken… Niet bang zijn.
Maar juist vertrouwen hebben.
Wat ik al eerder heb gezegd,
vertrouwen hebben in jezelf.
Ik ben de winkel.
De winkel…
…de winkel is zo in mijn leven geïntegreerd.
Ik heb aan mijn pleegvader beloofd,
dat als ik drie dagen…
...geen zin heb,
scheid ik ermee uit.
Dat moment is nog lang niet gekomen.
Soms wel even.
Ongeveer een dag…
…maar geen drie dagen.
Ik heb ook een boek geschreven.
Dat boek heet "Licht".
Daar staat alles in.
(Muziek)
Vraag: Heb je altijd vrienden om je heen gehad?
Toen al?
Antwoord: Ja.
Toen had ik allemaal mensen om me heen.
En vrienden…
Of ze vrienden waren…
Dat weet ik niet.
Maar…
Maar ik…
Ja, omdat ik bekend ben,
komen mensen,
vooral vrouwen…
...als bijen naar de bijenkorf.
Vraag: Ben je zo'n sexy man dan?
Antwoord: Ja.
Ik ben één keer naar de hoeren gegaan.
Op het Zandpad.
Dat was een afgang.
Want er was, er was niets van liefde bij.
En dat was een kater.
Oh, zo groot.
Vraag: Was dat je eerste seksuele ervaring?
Antwoord: Nee. De eerste seksuele ervaring was…
…in 1970.
In 1970 kwam er een vrouw op mijn pad,
Die zei,
"Ik wil jou inleiden…"
"Oke," zei ik.
Vraag: Dat is heel bijzonder, want…
Je spreekt best belabberd, hè?
Je bent spastisch.
Antwoord: Ik ben zo spastisch als ik weet niet wat.
Vraag: En toch kwamen al die vrouwen.
Dat was mijn eerste beeld, vroeger van jou.
Je had altijd vrouwen op je brommer zitten.
Antwoord: Ja.
Vraag: En ik dacht, hoe komt die kwast daaraan?
Antwoord: Je was een beetje jaloers.
Weet je waarom zij bij me komen?
Ik zie ze niet als object.
Maar als gewoon, als gewone leefmaat.
En waar je alles mee kan doen.
Vraag: Je hebt het leven wel gedronken, letterlijk?
Antwoord: Ja.
En nu nog.
Nu nog zelfs.
(Muziek)
Ik ben van school afgetrapt.
Omdat ik een feest wou geven…
tussen validen…
...en invaliden.
Dat mocht niet.
Daarom was ik van school afgetrapt.
Vraag: Waarom mocht dat niet, dan?
Antwoord: Omdat dat niet in…
…in hun beleid voorkwam.
Maar ik wou integreren.
Ik wou… Ik wou dat iedereen bij elkaar kon.
Met en zonder handicap.
Dat kon niet.
Vraag: Waarom wilde je zo graag integreren?
Wat trok jou daar zo in aan?
Antwoord: Iedereen die een lichamelijke handicap heeft,
die werd weggestopt.
En ik wilde juist,
en dat wil ik nu nog, eigenlijk,
dat je gewoon wordt geaccepteerd.
Wie je bent.
En een lichamelijke handicap…
Een lichamelijke handicap dat moet niet…
die moet niet zo belangrijk zijn.
Daarom heb ik ook de winkel.
Om midden in de maatschappij te staan.
Omdat ik zo...
...totaal optimistisch ben.
Ik denk ook dat ik de pgb ga verlaten.
Want ik heb, want wat ze nu van plan zijn,
dat lijkt wel op de jaren 80.
Vraag: Jij gebruikt persoonsgebonden budget...
...voor je zorg, maar ook voor je hulp?
Antwoord: Louter alleen voor mijn eigen zorg.
Want ik moet uit bed gehaald worden, onder de douche,
aangekleed,
gewassen en geschoren worden.
Ik ben nu totaal afhankelijk,
maar ik heb nu nog...
...de regie in eigen handen.
Vraag: En dat is voor jou heel belangrijk?
Antwoord: Dat is heel... ontzettend belangrijk.
Vraag: Heb jij dus in de periode dat je hier...
...gewerkt hebt,
nooit een uitkering gehad?
Antwoord: Ik heb altijd een uitkering gehad.
En dit zie ik als een...
…subsidie.
Vraag: Een soort basis?
Antwoord: Als een soort basis.
Ik ben de winkel begonnen...
...om uit de uitkering te komen,
maar dat is niet gelukt.
Nou ja,
dan heb ik pech gehad.
Ik accepteer dat het niet gelukt is.
Want als je niet accepteert,
dan heb ik geen leven.
Dan ben je altijd, hoe heet het, dan ben je altijd boos.
Vraag: Als je moe bent, ga je boven liggen.
Dan staat de winkel open.
Ben je dan niet bang, dat ze de hele winkel leeghalen?
Antwoord: Nee.
Want diegenen die dat doen,
die krijgen het terug.
Dat is mijn redenatie.
Mij maakt het niet uit.
Ik ben een paar centen armer,
maar ja,
zij zullen ook wel licht nodig hebben.
Vraag: Dat licht is en blijft voor jou een soort basis?
Antwoord: Dat is de basis.
Ik zeg je alleen, verlicht ben ik niet.
Ik mag licht verspreiden.
Vraag: Je bent al 45 jaar met licht bezig.
Wat betekent dat nog steeds voor je?
Vrijheid…
Vertrouwen…
En liefde…
Levenslust…
Alleen als je in het nu leeft,
en je accepteert alles,
dan sta je open en…
...dan straal je helemaal.
Vraag: Ben je bang voor de dood?
Antwoord: Helemaal niet.
Helemaal niet.
Vraag: Wat zou je, mensen,
willen meegeven, aan raad, aan idee?
Antwoord: Alleen licht.
(Muziek)